کاخ نیاوران

کاخ نیاوران | یکی از جواهرات تاریخی و فرهنگی شهر تهران

اطلاعاتی که شما در این نوشته کسب میکنید :

مجموعه کاخ نیاوران یکی از جواهرات تاریخی و فرهنگی شهر تهران است که هر ساله گردشگران بسیاری را به خود جلب می‌کند. این مجموعه تاریخچه طولانی و پر از رویدادهای مهمی دارد که تأثیرات آن بر فرهنگ و تاریخ ایران بسیار ژرف و ماندگار بوده است. در این مطلب، به بررسی تاریخچه، معماری و سایر موارد مربوط به کاخ نیاوران پرداخته و سعی شده است تا شما را به دنیای فراموش‌نشدنی این مجموعه عظیم دعوت کنیم.

پس به هیچ وجه این مطلب را از دست ندهید.

کاخ نیاوران

آشنایی با تاریخچه و پیشینه مجموعه کاخ نیاوران

کاخ نیاوران، یکی از نمادهای تاریخی بزرگ ایران، دو دوره مهم از حکومت پادشاهان را در خود جای داده است. این ساختمان با زیبایی هنرمندانه‌ای که در آن تجسم یافته، از دوران حکومت قاجار و همچنین دوران پهلوی به عنوان یک پویایی فرهنگی و سیاسی مهم در تاریخ ایران شناخته می‌شود.

قدمت کاخ نیاوران به دوره قاجاریه بازمی‌گردد، زمانی که ناصرالدین شاه در سال ۱۲۶۱ هجری شمسی این ساختمان را برای استراحت و اقامت به سرمایه تهران انتخاب کرد. این کاخ زیبا با باغ‌های بزرگ اطرافش، محلی آرام و دلنشین برای شاهان ایران به وجود آورد.

با پایان دوره قاجار، کاخ نیاوران نیز شاهد تغییرات فراوانی شد. در زمان سلطنت محمدرضا شاه پهلوی، این ساختمان به عنوان مقر اقامت رسمی شاهان ایران به کار گرفته شد و نقش مهمی در اجتماع و سیاست این دوره داشت.

نه تنها کاخ نیاوران به عنوان محل زندگی و استراحت شاهان، بلکه به‌عنوان میزبانی برای مراسم‌ها و دیدارهای مهم نیز شناخته می‌شد. در طول دوران پهلوی، تغییرات زیادی در دیکوراسیون و فضاهای داخلی کاخ اعمال شد و این محل به عنوان نمادی از تحولات زمانه به شمار می‌رفت.

با سقوط حکومت پهلوی و برقراری جمهوری اسلامی، کاخ نیاوران نیز مورد تغییرات قرار گرفت و به‌عنوان مرکز ملاقات و جلسات رسمی مقامات کشور به کار گرفته شد. این ساختمان تاریخی، همچنان به عنوان یک علامت از تلاش‌ها و تغییرات سیاسی در جریان تاریخ ایران باقی‌مانده و ادامه‌ی زندگی پرفرازونش را با افتخار و اراده ملت ایران نشان می‌دهد.

 

در ادامه بررسی این مجموعه کاخ در دوران قاجار و بعد از آن می پردازیم.

دوران قاجار

در زمان حکومت سلسله قاجار، مرحله‌ای مهم از تاریخ کاخ نیاوران آغاز گردید. پادشاه فتحعلی‌شاه، که دومین پادشاه این سلسله بود، امر به احداث باغی به عنوان یک ییلاق خارج از تهران، در منطقه‌ای با آب و هوای خوش، صادر نمود. این باغ که کاخ نیاوران نیز جزو آن باغها بود، در کنار روستایی به نام “گُرده به” یا “گُرده وی” ساخته شد. مکان ساخت این باغ نزدیک به یک نی‌زار بود، از این رو آن را “باغ نی‌آوران” نامیدند که بعدها به نام “نیاوران” شناخته شد.

پس از این اقدام، هر یک از پادشاهان قاجار که به سلطنت رسیدند، تغییراتی متفاوت در این باغ زیبا به وجود آوردند. سومین پادشاه این سلسله، محمدشاه، دستور داد که یک عمارت کوچک در نیاوران احداث شود. در دوران پادشاهی ناصرالدین شاه، چهارمین شاه قاجار، دستور ساخت کاخ صاحبقرانیه صادر گردید و همچنین کوشک احمدشاهی نیز در زمان فرمانروایی احمدشاه، آخرین پادشاه این دودمان، افزایش یافت.

دوران پهلوی

کاخ نیاوران در دوران پهلوی به باد فراموش سپرده شده بود تا زمانی که در دوره حکومت محمدرضا پهلوی، تصمیم به تخریب تعدادی از ساختمان‌های کوچک گرفته شد تا کاخ نیاوران با شکل و شمایل معروف امروزی‌اش شکل گیرد. ساخت کاخ نیاوران در سال ۱۳۳۷ شمسی آغاز شد و پس از حدود ۹ سال، به بهره‌برداری رسید. این کاخ، یک عمارت دو طبقه به همراه یک نیم‌طبقه بود که با استفاده از سبک معماری مدرن احداث شد. در ابتدا، این ساختمان به عنوان مکانی برای میهمان‌نوازی از مهمانان خارجی در نظر گرفته شده بود، اما در نهایت به عنوان محل اقامت شاه و خانواده‌اش تعیین شد.

در دوران پهلوی، کاخ نیاوران به عنوان یکی از محل‌های مهم برگزاری مراسم‌ها و جلسات دولتی مورد استفاده قرار گرفت. همچنین، این مکان شاهد بسیاری از وقایع تاریخی و مهم ایران بوده است. اما با سقوط حکومت پهلوی و برقراری جمهوری اسلامی، کاخ نیاوران به عنوان یکی از مقدس‌ترین مکان‌های ایران با تغییر کاربری مواجه شد.

ادامه داستان کاخ نیاوران پس از انقلاب اسلامی بسیار جالب و پر از وقایع متنوع است. این ساختمان تاریخی همچنان به عنوان یک نماد از تغییرات سیاسی در ایران باقی مانده و دارای اهمیت فراوانی در میان مردم و تاریخ این کشور است.

دوران انقلاب اسلامی

پس از انقلاب اسلامی، کاخ نیاوران به عنوان یکی از نمادهای تاریخی ایران، تحولات بسیاری را تجربه کرد. در سال ۱۳۶۰، پس از پیروزی انقلاب اسلامی، این بنا توسط نیروهای انقلابی تسخیر شد و به‌عنوان نمایندگان فرهنگ و ارشاد اسلامی مورد استفاده قرار گرفت.

پنج سال بعد، در سال ۱۳۶۵، تصمیم به باز کردن درهای کاخ به عنوان یک موزه گرفته شد. این اقدام مهم با هدف نمایش تاریخ و فرهنگ ایران به عموم مردم انجام شد. در این موزه، مجموعه‌های متنوعی از جمله موزه جهان‌نما، کاخ صاحبقرانیه، موزه کوشک احمدشاهی، موزه کتابخانه اختصاصی، باغ کتیبه‌ها و موزه خودروهای اختصاصی به دیدار علاقه‌مندان گشوده شد.

در سال‌های پیشین، به منظور حفاظت و مرمت به‌موقع از این بنا، در سال ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۸، کاخ نیاوران برای عموم به دلیل اجرای پروژه‌های گسترده مرمت و بازسازی بسته شد. این پروژه‌ها شامل مرمت گچ‌بری‌ها، آیینه‌کاری‌ها، تعویض سیستم‌های برق، تعمیر سنگفرش و کف فضاهای مختلف، ایجاد سیستم حفاظت الکترونیک، راه‌اندازه مجدد سقف متحرک، مرمت مبلمان، پرده‌ها و اشیای قدیمی بودند.

با اتمام این پروژه‌ها و با رعایت استانداردهای مرمت و حفاظت، کاخ نیاوران در سال ۱۳۸۸ با شکوه مجدد به عنوان یک شاهکار معماری تاریخی به عموم بازگشایی شد و این اثر بزرگ از زیبایی‌های فرهنگ و تاریخ ایران به نمایش گذاشته شد.

علت نام گذاری مجموعه کاخ نیاوران

عنوان نیاوران که بر امروزه به مجموعه کاخ‌ها و باغ‌های آن منطقه اطلاق می‌شود، دارای یک ریشه تاریخی جالب است که به دوران قدیم بازمی‌گردد. در گذشته، این ناحیه حاشیه‌های گسترده‌ای از نیزارها را در خود جای داشت که به آن «نی آوران» معروف بود. این نام‌گذاری به دلیل وسعت و مساحت زیاد نیزارها در این منطقه انجام شده بود و مردم آن زمان اهالی این نیزارها را به نام «نی آوران» شناخته و صدا می‌زدند.

با گذر زمان و تغییرات در ساختار زبان و ادبیات، نام این ناحیه به تدریج از «نی آوران» به «نیاوران» تبدیل گشت. اما همچنان این عنوان نشانگر ارتباط این ناحیه با نیزارها و میادین گسترده‌ای است که در گذشته از آن استفاده می‌شد. به عبارت دیگر، نامگذاری این منطقه نشان‌دهنده تاریخچه و سابقه‌ای طولانی است که به شکلی جذاب با تغییر زمان حفظ شده و به ارث برده شده است.

بررسی معماری کاخ نیاوران

معماری کاخ نیاوران از جذابیت خاصی برخوردار است که نه تنها به دلیل سادگی آن بلکه به خاطر ارتباط موفقی که با مدرنیت دارد، توانسته است نگاه‌های معتادانه را به سوی خود جلب کند. با دیدن نمای بیرونی این کاخ، آدم را به خود مشغول کرده و در اولین لحظه احساس شگفتی را در او برانگیخته و او را به دنیای خاص و زیبایی برده است.

دیوارهای بیرونی کاخ از جنس آجرهایی به رنگ نخودی تزئین شده‌اند که نقوش ظریف و دقیقی دارند. این نقش‌ونگارها، چشم‌انداز کاخ را به یک تخته نقاشی زنده و پویا تبدیل کرده‌اند. ستون‌های سفید و بلند که از پایه تا سقف کاخ امتداد دارند، احساس شکوه و استقامت را به نمای بیرونی اضافه می‌کنند.

این ستون‌ها با پیوستن به بالکن اتاق‌های طبقه دوم، زیبایی معماری را به اوج می‌رسانند. هر یک از اتاق‌های این طبقه دارای بالکن اختصاصی خود هستند که از آنجا می‌توان به منظره زیبای باغ نیاوران نگاه کرد. این بالکن‌ها به هر اتاق شخصیت ویژه‌ای می‌بخشند و به ساکنان امکان می‌دهند تا از زیبایی طبیعت خارجی لذت ببرند.

از طراحی معماری ساده و در عین حال جذاب کاخ نیاوران، مشهود است که نه تنها به ارث معماران گذاشته شده است بلکه با گذشت زمان نیز همچنان توانسته است جلب توجه و تحسین هر کسی را به خود جلب کند.

معماری کاخ نیاوران که به عنوان یکی از نمایندگان بارز هنر و فرهنگ ایران محسوب می‌شود، با دستان ماهرانه و خلاقانه محسن فروغی، یکی از بزرگترین اساتید معماری کشور، طراحی شده است. این ساختمان که به عنوان کاخ موزه نیاوران شناخته می‌شود، نه تنها نمونه‌ای از هنر معماری بلکه نمادی از هماهنگی بین هنرهای مختلف ایرانی است.

در ساخت کاخ نیاوران، گچ‌بری‌های استاد عبداللهی با ابتکار و ذوق هنری فراوانی به کار گرفته شده‌اند. آثار آینه‌کاری نیز به دست علی اصغر، یک هنرمند بزرگ در این حوزه، افتخارآفرین شده‌اند. نمای بیرونی این مجموعه نیز با کاشی‌کاری‌های استاد ابراهیم کاظم پور زیبایی و شکوه خاصی به خود گرفته است.

مهمترین نکته درباره این کاخ، استفاده از استعدادها و هنرمندان بومی ایران در زمان طراحی و ساخت آن است. در جایی که بسیاری از کشورها در ساختمان‌های خود از شرکت‌های پیمانکاری خارجی استفاده می‌کنند، در کاخ نیاوران به بهترین هنرمندان ایرانی مانند محسن فروغی، علی اصغر، عبداللهی و ابراهیم کاظم پور روی آورده شده و نتیجه به شکلی استثنایی و منحصر به فرد درآمده است.

بنابراین، کاخ نیاوران نه تنها به عنوان یک اثر هنری معماری بلکه به عنوان نمادی از هماهنگی و همکاری هنرمندان و اساتید ایرانی در دوران خاص خود، ارزش و اهمیت خاصی دارد. این ساختمان نمادی از غنا و تنوع هنری ایران بوده و بر جای مانده است تا به نسل‌های آینده ارزش هنر و فرهنگ ایرانی را منعکس کند.

کاخ نیاوران

سقف کاخ نیاوران

یکی از ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد کاخ نیاوران، حضور سقف متحرک با طرح اختصاصی فرح دیبا، معمار برجسته ایرانی است. این ایده نوآورانه نه تنها به زیبایی و ارتقاء جلوه‌ی ظاهری کاخ کمک می‌کند بلکه به بهره‌وری از نور طبیعی و تهویه مناسب نیز می‌پردازد.

سقف بازشو در بخشی از کاخ به وجود آمده تا امکان ورود حداکثر نور خورشید را فراهم کند. این ابتکار نه تنها جهت افزایش روشنایی در داخل فضاها به کار گرفته شده است بلکه از لحاظ طراحی نیز به چشم خیره‌کننده و منحصربه‌فرد می‌آید.

برای دستیابی به این هدف، از یک سیستم موتور سقف گیربکسی و الکتروموتور آلمانی استفاده شده است. این موتورهای الکتریکی با کیفیت بالا، باعث جابه‌جایی سریع و دقیق سقف آلومینیومی شده و این امکان را به وجود می‌آورند که فضا به سرعت به حالت مطلوب تغییر کند.

سقف متحرک کاخ نیاوران، علاوه بر ارائه امکانات نورپردازی و تهویه مطلوب، به عنوان یک طراحی لوکس و منحصربه‌فرد در دنیای معماری جهان شناخته می‌شود. این اثر هنری نه تنها به ترکیب هویت معاصر و سنتی پرداخته است بلکه با توجه به تکنولوژی مدرن مورد توجه قرار گرفته و ابزاری موثر در ایجاد تجربه‌ی منحصربه‌فرد برای ساکنان و بازدیدکنندگان کاخ نیاوران محسوب می‌شود.

بررسی طراحی و دکوراسیون داخلی کاخ نیاوران

طبقه همکف کاخ نیاوران به عنوان یکی از جواهرات معماری باشکوه ایران، با یک سرسرای بزرگ تشکیل شده است که اتاق‌های مختلف آن اطراف آن را فرا گرفته و برای پذیرایی از مهمانان به دقت طراحی شده است. این فضای داخلی شامل اتاق‌های متعددی است که هرکدام با اهمیت ویژه‌ای برخوردارند.

تالار آیینه، یکی از جاذبه‌های خیره‌کننده این طبقه است. با دیوارهای آینه‌ای بزرگ، این اتاق نور فراوانی به داخل پخش می‌کند و افکار و تصاویری از زیبایی و ثروت اطراف آن را به زیارت کننده ارائه می‌دهد. سینمای خصوصی نیز با امکانات مدرن و دکوراسیون زیبا، یک فضای تفریحی و لذت‌بخش برای ساکنان کاخ فراهم کرده است.

اتاق غذاخوری با مبلمان شیک و میزهای خاص، محلی است که هنر دکوراسیون با استفاده از عناصر مدرن و همچنین انعکاس عظمت فرهنگ ایران در هر جزئیات طراحی شده است. اینجا نور ملایمی در همراه با تزئینات هنری به مهمانان احساس دفاع از تاریخ و فرهنگ کشور می‌کند.

اتاق پذیرایی، با دکورهایی که به رنگ و طرح‌های محلی اشاره دارند، جلوه‌ای از هماهنگی بین هنر مدرن و سنتی را به نمایش می‌گذارد. پنجره‌های بلند این اتاق نه تنها نور طبیعی را به داخل جلب می‌کنند بلکه چشم انداز زیبای خارجی را به اتاق می‌آورند.

دکوراسیون و مبلمان کاخ نیاوران به عهده یک شرکت فرانسوی با تاریخ برجسته در زمینه طراحی داخلی است. این تعامل بین اصالت ایرانی و تجربه فرانسوی، به ویژه در طراحی‌ها و نمایش اثرات هنری، یک ترکیب منحصر به فرد از زیبایی‌های ایران با دستاوردهای هنری جهانی را به وجود آورده است. هر جزئیات تزئینات، ترکیبی آهنگین از هنر اصیل ایرانی قبل و بعد از اسلام است که تاریخ و هنر را به همراه می‌آورده و کاخ نیاوران را به یک میراث فرهنگی و هنری تبدیل کرده است.

در میان پله‌هایی که اتصال بین طبقه اول و دوم را فراهم می‌کنند، یک نیم‌طبقه واقع شده که به عنوان فضای کار به کار می‌رفت. طبقه دوم کاخ نیاوران به شکل دوبلکس طراحی شده است و به طبقه اول نگاه می‌افتد، اما در عین حال دارای فضایی خصوصی‌تر است. دیوارهای این طبقه با اثرات هنری گرانبها و هدایای ارزشمند از کشورهای دیگر تزئین شده‌اند. به طور کلی، می‌توان گفت که تابلوهای ارزشمند هنرمندان در کاخ نیاوران یک گنجینه کامل از هنر ایران و جهان را به تصویر می‌کشند.

کاخ نیاوران

آشنایی با منحصربه‌ فردترین بخش معماری کاخ نیاوران

در حالی که تا این لحظه ساختار کلی کاخ نیاوران با سایر کاخ‌های سلطنتی مشابه بوده است، اما بخشی که این کاخ را از دیگران متمایز می‌کند، ساختار منحصربه‌فرد سقف آن است. در طبقه دوم کاخ نیاوران، یک ساختار عجیب و زیبا از جنس آلومینیوم متحرک وجود دارد که در روزهای خورشیدی، به عنوان یک شبکه‌بندی زیبا به آسمان کاخ راه می‌دهد.

این طراحی منحصربه‌فرد سقف به دست مهندس محسن فروغی، یک متخصص در زمینه نور طبیعی در معماری، باعث ترکیب هوش مهندسی و هنر زیبایی شده است. این سقف بازشو، علاوه‌بر ایجاد یک فضای داخلی پرنور و دلنشین، به زیبایی بیشتر بنا کمک کرده و در عین حال امکان ایجاد یک تهویه طبیعی نیز فراهم شده است.

به این ترتیب، کاخ نیاوران با دارا بودن این خصوصیت منحصربه‌فرد، به یک اثر هنری و معماری تبدیل شده است که نه تنها از لحاظ ساختاری بلکه از نظر زیبایی و کارکردی نیز جذابیت خاصی دارد. این ترکیب هوش مهندسی با هنر زیبا، کاخ نیاوران را به یک نماد از تلاش برای ارتقاء فرهنگ و هنر در معماری تبدیل کرده است.

راهنمای طبقات و فضای کامل مجموعه کاخ نیاوران

کاخ نیاوران، محل سکونت اصلی محمدرضا پهلوی و خانواده‌اش، با ورود به داخل، شما را به دنیایی از زیبایی و شکوه معرفی می‌کند. زمینه‌ی سیاه گرانیتی که زیر پاهایتان پهن شده، اولین نماد از این اقامتگاه فراموش‌نشدنی است.

این کاخ با مساحتی بالغ بر ۹۰۰۰ مترمربع، از یک ساختمان دو طبقه، یک نیم‌طبقه، و زیرزمین فراگیر تشکیل شده است. ورود به این فضا، سفری به دنیایی از معماری شگفت‌انگیز و تاریخ خاص خاندان پهلوی است.

در ادامه حتما همراه ما باشید چرا که نکات بسیار جذابی در انتظار شما خواهد بود.

طبقه همکف مجموعه کاخ نیاوران

در طبقه همکف کاخ نیاوران، یک فضای بسیار بزرگ و لاکچری از شما  استقبال به عمل می‌آورد. ورودی این طبقه با طراحی بسیار با شکوه و زیبایی خاصی، مهمانان را به دنیایی از آرامش و زیبایی وارد می‌کند. آینه‌های کوچک در کنار یکدیگر بر روی دیوارها قرار گرفته‌اند و با ترتیب مناسب خود، احساسی از یک آینه بزرگ با نقش زیبای را به وجود می‌آورند.

نورپردازی فوق‌العاده این فضا، با انعکاس آن در آیینه‌های دیواری، حس فضایی بزرگ و دلباز را ایجاد می‌کند. این نورها با طراحی منحصر به فرد خود، زیبایی معماری کاخ را بیشتر به نمایش می‌گذارند و تأکیدی بر ارتفاع و بزرگی این فضا می‌نمایند.

در همکف کاخ نیاوران، در هر نقطه‌ای از این طبقه، شاهد آثار هنری بی‌نظیری خواهید بود که هر یک از آنها با خصوصیت‌ها و زیبایی‌های منحصر به فرد خود، شما را شگفت‌زده خواهند کرد. در زیر، به برخی از تزئینات و تابلوهای متمایز و ارزشمند هنرمندان در این کاخ اشاره شده است:

  • مجموعه ظروف چینی ساخت کارخانه سور فرانسه: این مجموعه با تصاویری از ناپلئون و خاندان سلطنتی تزئین شده است، که نمایانگر ذوق و ذوق هنری آن دوره را به ما یادآوری می‌کند.
  • ستون تزئینی به عنوان نماد سقاخانه: این اثر، توسط هنرمند برجسته پرویز تناولی خلق شده و به عنوان نمادی از سقاخانه به خصوصیت خود پوشانده شده است.
  • اشیای تزئینی نقره‌ای اهدای کشور رومانی و نیکلای چائوشسکو: این اشیا با طرح‌های برجسته، به عنوان هدایای نقره‌ای از سوی کشور رومانی و رهبری نیکلای چائوشسکو به دیدار ما می‌آیند.
  • ارگ متعلق به اشرف پهلوی: این ارگ به عنوان یکی از آثار متمایز اشرف پهلوی، جلب توجه هر علاقه‌مندی به موسیقی و هنر می‌کند.
  • نقاشی طبیعت بی‌جان اثر بهمن محصص و محسن فروغی: دو نقاشی متمایز از دو هنرمند برجسته، بهمن محصص و محسن فروغی، زیبایی طبیعت بی‌جان را به تصویر کشیده‌اند.
  • قالیچه با طرح شیخ صنعان و دختر ترسا: این قالیچه بافته‌شده در کارگاه کرمان، داستان شیخ صنعان و دختر ترسا را به شکلی زیبا و هنرمندانه بافته است.
  • گلدان‌های برنز و چینی فرانسوی: این گلدان‌ها از جنس برنز و چینی فرانسوی با طراحی‌های خیره‌کننده، جلب توجه هر بازدیدکننده‌ای را به خود اختصاص می‌دهند.
  • مجموعه ظروف بلور ساخت چکسلواکی: ظروف بلوری با طرح‌ها و زیبایی‌های خاص، نمونه‌ای از هنر و صنعت چکسلواکی را در این کاخ به تماشا گذاشته‌اند.

این تزئینات تنها یک بخش از فرهنگ هنری و تاریخی کاخ نیاوران هستند که هر گامی در این فضا، سفری به دنیای هنر و تاریخ خواهد بود.

آشنایی با بخش های مختلف طبقه همکف

  • اتاق پذیرایی کاخ اصلی

اتاق پذیرایی کاخ اصلی که در ضلع جنوبی سرسرای طبقه همکف واقع شده است، با دیگر اتاق‌های کاخ اصلی اختلافات ظاهری و دکوراسیونی چشمگیری دارد. با پنجره‌های بزرگ خود و دیزاین رنگارنگ، این اتاق فضایی زنده و زیبا را به وجود آورده است.

در گذشته، این اتاق به عنوان محلی برای مهمانان مهم و مهربانی از دربار کاخ استفاده می‌شده است. به همین دلیل، دکوراسیون آن به شکل ویژه‌ای طراحی شده و از اشیای قیمتی و آثار هنری ارزشمند پر است. هر نقطه از این اتاق از جزئیاتی دلنشین و شگفت‌آور برخوردار است که هر مهمانی که وارد این فضا می‌شود، در معرض دیدن این آثار هنری زیبا قرار می‌گیرد و احساس شگفتی و تعجب را تجربه می‌کند.

تزئینات اتاق پذیرایی نمادین از هنر و فرهنگ کاخ را به تصویر می‌کشند. نقاشی‌ها، قلمزنی‌ها، و سایر اثرات هنری که در این اتاق گنجانده شده، شاهکارهایی از هنرمندان برجسته را نمایان می‌سازند. هر کدام از این اشیا، یک داستان و تاریخچه خاص را با خود به اشتراک می‌گذارند و این اتاق را به یک معجزه هنری تبدیل کرده‌اند.

در اتاق پذیرایی کاخ اصلی، نور آفتاب به طور فوق‌العاده از پنجره‌های بزرگ پخش می‌شود و این امر به تضاد با رنگ‌های روشن دکوراسیون اتاق افزوده است. این تلفیق نور و رنگ باعث ایجاد احساسی از تازگی و زندگی در این فضا می‌شود.

اتاق نشیمن کاخ اصلی با تزئیناتی فراوان و چشمگیر به زیبایی آراسته شده است. این تزئینات شامل عناصر متنوعی است که به نمایشگاهی از هنر و فرهنگ گذشته و حال ایران اشاره دارد. در ادامه، به برخی از این تزئینات و آثار هنری ارزشمند اشاره می‌شود:

  • پیکره‌های گلی مربوط به دوره پیش از اسلام: تنوع پیکره‌های گلی، بازتاب فرهنگ و هنر دوران‌های گذشته را به نمایش می‌گذارد و به اتاق پذیرایی افتخار و زیبایی می‌بخشد.
  • تابلوی سه زن اثر ماری لورنسن: این تابلو، با استفاده از هنر تجسمی، زیبایی و احساسات خاصی را به تصویر کشیده و بخش دیگری از چهره هنری اتاق را تشکیل می‌دهد.
  • جنگل اثر مارویک کرلامینگل: نقاشی جذاب این هنرمند، با ایجاد یک حس طبیعی و زیبا، به اتاق پذیرایی حس وحدت با طبیعت را می‌بخشد.
  • چهره دو زن اثر جی. گلدرن: تصویری زنده و پویا که با جزئیات ظریف، جلوه‌ای از زیبایی و هنر نقاشی به مخاطب ارائه می‌دهد.
  • تصویر محمدرضا پهلوی اثر وی. اف. دراپر: این تصویر، به عنوان یک نمایه تاریخی، اتاق پذیرایی را با یک پیوند معنوی به گذشته متصل می‌کند.
  • پیانو ساخت آلمان: این پیانو، نشان از همکاری‌های فرهنگی بین المللی دارد و از سوی وزارت امور خارجه آلمان به ایران اهدا شده است.
  • فرش بافت کارگاه غفاریان اصفهان و قالیچه بافت کاشان: دست‌اندرکاران هنر ایران، با ایجاد این فرش و قالیچه‌ها، طرح‌ها و نقوش اسلیمی و زیبایی ایرانی را در اتاق پذیرایی به تجلیل می‌رسانند.
  • مفرغ لرستان: این قطعه هنری، مربوط به هزاره اول پیش از میلاد است و تاریخچه طولانی و ثبت‌نشده از هنر مفرغ در ایران را به یادآوری می‌کند.
  • فرش بافت کارگاه صدقیانی اهرابی تبریز: این فرش، نمونه‌ای از هنر بافت اهرابی تبریز است و با طرح‌های خاص خود، به تنوع هنر بافت ایرانی افزوده است.

با این هنرها و تزئینات متنوع، اتاق پذیرایی کاخ اصلی به یک فضای هنری و فرهنگی تبدیل شده و تاریخ و هنر ایران را به نمایش می‌گذارد.

  • اتاق غذاخوری

اتاق غذاخوری مجموعه کاخ نیاوران، محلی منحصربه‌فرد و خاص است. واقع در ضلع جنوب‌شرقی این کاخ، این اتاق با سرویس‌های غذاخوری اختصاصی از جمله رزنتال و باواریای آلمان، باراکای فرانسه، و موزر چکسلواکی تزئین شده است.

زمانی که خاندان پهلوی همراه با مهمانانشان در این فضا گرد می‌آمدند، میزی بزرگ و مجلل جلوی آن‌ها قرار می‌گرفت و صداهای به هم خوردن ظروف و گفتگوهای گرم و صمیمی فضا را پر می‌کرد.

این اتاق غذاخوری نه تنها به دلیل معماری و طراحی زیبا خود، بلکه به دلیل دارا بودن اشیای گرانبهای تاریخی و هنری نیز جلب توجه می‌کند. از جمله این اشیاء می‌توان به شمعدان‌های باراکای فرانسه، ظروف نقره انگلیس در قرن نوزدهم با روکش طلا، ظروف نقره با روکش طلا ساخت فرانسه، فرش‌های طرح شاه‌عباس و اسلیمی بافت اصفهان، و مبلمان زیبا از تزئینات تاریخی اشاره کرد.

در این اتاق، تاریخ و هنر با یکدیگر تداخل پیدا کرده و تجربه‌ای منحصربه‌فرد از فرهنگ و زندگی در دوران‌های گذشته را برای بازدیدکنندگان فراهم می‌آورد. این مکان نه تنها یک اتاق غذاخوری است، بلکه یک محوطه فرهنگی که تاریخ و هنر را به یکدیگر تلخیص کرده و ارزش‌های فرهنگی را در خود جای داده است.

  • اتاق نشیمن

اتاق نشیمن در طبقه همکف با یک نورپردازی منحصر به فرد تزئین شده و از رنگ‌های تیره در دکوراسیون خود بهره‌مند است، که این ویژگی آن را از سایر بخش‌ها و اتاق‌های کاخ نیاوران متمایز می‌سازد. این فضا به دلیل استفاده از رنگ‌های تیره، یک حس متفاوت و ارامش‌بخش ایجاد می‌کند.

در این اتاق، اشیای هنری و ارزشمندی جلوه دارند که هرکدام به تنهایی داستان خاص خود را روایت می‌کنند. نقاشی روباه از آثار شارل ورلا، فرش بافت بختیاری با طرح قاب قابی، مجموعه سفال تمدن آمریکای جنوبی، گلدانی از کارخانه ساتسوما ژاپن که به قرن ۱۹ میلادی بازمی‌گردد، و ظروف تزئینی هدیه از سوی ریچارد نیکسون، رئیس‌جمهور سابق آمریکا، از جمله این اشیاست.

همه این اقلام با دقت و انتخاب با دلایلی خاص به اتاق نشیمن اضافه شده‌اند تا این اتاق به عنوان یک مرکز هنر و تاریخ به نمایش گذاشته شود. این اجناس چهره‌های مختلف تاریخ و هنر را در یک اجتماع همگانی به تصویر می‌کشند و اتاق نشیمن را به یک فضای استثنایی و فراموش‌نشدنی تبدیل کرده‌اند.

  • سالن سینمای اختصاصی طبقه همکف کاخ اصلی

سینمای اختصاصی کاخ نیاوران، که در همان ضلع شرقی کاخ اصلی واقع شده است، با مساحتی در حدود ۴۰۰ مترمربع، یکی از جواهرهای هنری و فرهنگی این مکان تاریخی است. این سالن سینما با فضای دل‌باز و صندلی‌های بسیار راحت، آماده‌ای است تا علاقمندان به هنر هفتم در آن ساعت‌ها را به لذت فیلم دیدن بگذرانند. ساختار این سینما از چند بخش اصلی تشکیل شده است که شامل سالن اصلی، رختکن، اتاق آپارات و فضایی برای کنترل نور، صدا و پخش فیلم می‌شود.

یکی از جلب‌کننده‌ترین ویژگی‌های این سالن، تزئینات منحصربه‌فردی مانند لوستر و پرده‌ سینمای آلومینیومی است که توسط هنرمند برجسته فرانسوی، چارلز سویگنی طراحی شده‌اند. لوستر اینجا از ۴۳۵۶ لوله شیشه‌ای دست‌ساز تشکیل شده است که قبلا با ۱۲۰ لامپ مهتابی روشن می‌شده، اما اخیراً با تعویض لامپ‌ها به LED، به تازگی نو زندگی یافته است. همچنین، پرده ریلی سینما نیز از جنس آلومینیوم است و هنگام حرکت، با برخورد قطعات به یکدیگر، صداهای دلنشینی ایجاد می‌شود.

در سالن سینمای کاخ نیاوران، مجموعه‌ای از اشیاء ارزشمند و فرهنگی به چشم می‌خورد که از جمله آن‌ها می‌توان به دستگاه تنظیم نور، پارتیشن‌های تلفیقی از برنز و آینه، تابلوهای نقاشی، آثار هنری مدرن، مبلمان فرانسوی از شرکت کنول، دوربین‌های فیلم‌برداری ۸ و ۱۶ میلی‌متری، و دستگاه تنظیم و میکس صدا اشاره کرد. این تجهیزات همگی به زیبایی و ارتقاء تجربه تماشاگران در این سالن سینما کمک می‌کنند.

  • اتاق انتظار مهمان

اتاق انتظار مهمان، فضایی خاص و معناخش‌دار برای انتظار مهمانان بود. این اتاق در نزدیکی جنوب‌غربی کاخ و در کنار راه‌پله‌ها قرار گرفته بود، جایی که هنگام ورود مهمانان به این محل با شکوه و احترام به آن‌ها استقبال می‌شد. این اتاق محلی بود که با طراحی‌های شگفت‌آور و نمادهای فرهنگی متنوع زیبا شده بود.

در دیوارهای این اتاق، نقاشی‌های جذابی از مناظر طبیعی ایران نقش بسته بودند. یکی از این اثرها نقاشی منظره نارنجی اثر هنرمند بزرگ ایرانی، درودی، بود که با جزئیات و زیبایی خاص خود، زیبایی طبیعت ایران را به تصویر کشیده بود. همچنین، نقاشی دیگری از منظره بندر آنتور اثر هنرمند مشهور جهانی وان ودت نیز در این اتاق قرار گرفته بود.

علاوه بر نقاشی‌ها، اشیای هنری دیگری نیز در این فضا قرار گرفته بودند. تندیس زیبایی از زنان سابین، آثار هنری ژان بولون، به افتخار زنان و هنرمندان برجسته، در این اتاق به چشم می‌خورد. همچنین، نشان مهر اهدایی از سوی دولت پاکستان به دربار پهلوی، در این اتاق به عنوان یک نماد از دوستی و همکاری بین کشورها جا افتاده بود.

این اتاق انتظار مهمان با ترکیب هنر و فرهنگ، یک فضای خاص و دلنشین برای انتظار مهمانان بود و نشان‌دهنده اهمیتی بود که به مهمانان در این محل اختصاص یافته بود.

  • طبقه دوم مجموعه کاخ نیاوران

در طبقه دوم از مجموعه کاخ نیاوران، فضاهای خصوصی و اتاق‌های شخصی مختص خانواده پهلوی قرار دارند. این طبقه به چندین بخش تقسیم می‌شود که عبارتند از: فضای بیرون اتاق‌ها و راهروها، اتاق‌های متعلق به فرزندان پهلوی در سمت شمالی و اتاق‌های خصوصی مرتبط با محمدرضا پهلوی و فرح در سمت جنوبی.

در فضای بیرون اتاق‌ها و راهروها، طراحی و دکوراسیون با توجه به حفظ حریم شخصی و همچنین ایجاد یک محیط زیبا و آرام برای اعضای خانواده انجام شده است. اتاق‌های مختلف در ضلع شمالی این طبقه به عنوان فضاهای شخصی فرزندان پهلوی خصوصاً طراحی شده‌اند، که این اتاق‌ها با توجه به سلیقه و نیازهای هر فرد تزیین شده‌اند.

در سمت جنوبی این طبقه، اتاق‌های خصوصی مرتبط با محمدرضا پهلوی و همسرش، فرح، قرار دارند. این اتاق‌ها نه تنها به عنوان فضاهای خصوصی بلکه به عنوان مکان‌هایی برای استراحت و ارتباط نزدیک خانواده خدمت می‌کنند.

همچنین، در این طبقه، اقداماتی به منظور ایجاد امکانات راحتی و لوکس برای اعضای خانواده پهلوی صورت گرفته است تا آن‌ها از زندگی در این فضا با آرامش و راحتی بیشتری بهره‌مند شوند. این کاخ با تلفیق بین زیبایی معماری و امکانات مدرن، نمونه‌ای از سلیقه و سبک زندگی این خانواده سلطنتی را به نمایش می‌گذارد.

سقف بازشو کاخ نیاوران

سقف بازشوی کاخ نیاوران، یکی از عناصر جذاب معماری کاخ اصلی است که تأثیر بسزایی بر فضای کل کاخ دارد. در قسمت قبلی به این نکته اشاره شد که این سقف، که در طبقه دوم قرار دارد، به وضوح قابل مشاهده است. این سقف از جنس شیروانی آلومینیومی ساخته شده است و دارای تابلوفرمان الکترومکانیکی سه فاز و سیستم کنترل فاز جهت جلوگیری از دو فاز شدن موتور گیربکس است.

امکان باز و بسته شدن این سقف بازشو به وسیله تکنولوژی الکترومکانیکی فراهم شده است. این سیستم قادر به جلوگیری از هر گونه مشکلاتی که ممکن است در دوران عملکرد سقف پیش آید، می‌باشد. از جمله ویژگی‌های این سقف می‌توان به انعطاف پذیری و سهولت در کنترل باز و بسته شدن آن اشاره کرد.

ساختار سقف بازشو نه تنها از لحاظ طراحی زیبایی و شکوه، بلکه از نظر عملکردی نیز توانمندی فوق‌العاده‌ای دارد. با باز شدن این سقف، نور خورشید به داخل فضاهای کاخ نفوذ می‌یابد و این امکان فراهم می‌شود که فضاها به نور طبیعی مستقیم دست یابند. این اقدام همچنین باعث ایجاد ارتباط مستقیم با محیط خارجی و طبیعت پیرامونی می‌شود.

بنابراین، سقف بازشوی کاخ نیاوران با ترکیبی از فناوری مدرن و زیبایی هنری، به عنوان یک ابتکار هوشمندانه در معماری، نه تنها جلب توجه بینندگان را به خود اختصاص داده، بلکه تجربه منحصر به فردی از فضاهای داخلی کاخ را ارائه می‌دهد.

سلفی و عکاسی در مجموعه کاخ نیاوران

طبیعتا بازدید از جاهای دیدنی تهران، آن هم جایی مثل کاخ نیاوران با آن‌همه موزه و کاخ و طبیعت بی‌نظیر، حسابی برای عکاسی وسوسه‌برانگیز است اما باید توجه داشته باشید که عکاسی در باغ نیاوران هم قوانین خاص خودش را دارد.

کاخ نیاوران

موزه‌ها و اجزای مجموعه تاریخی فرهنگی نیاوران

 مجموعه تاریخی فرهنگی نیاوران با کاخ اصلی ختم نمی‌شود؛ بلکه این باغ تاریخی پر از جاذبه‌های متنوعی است که می‌تواند ساعت‌ها به شما سرگرمی فراهم کند. در این بخش، هر یک از اماکن و موزه‌های متعدد نیاوران را به شما معرفی خواهم کرد:

  1. کوشک احمدشاهی، نگینی در باغ نیاوران
  2. کاخ صاحبقرانیه، بدون بازدید!
  3. کتابخانه اختصاصی کاخ نیاوران، گلچینی از فرهنگ و هنر
  4. باغ کتیبه‌ها، لمس حضور مادیان، پارتیان و ساسانیان
  5. موزه خودروهای اختصاصی
  6. موزه جهان نما، بازتابی از هنر و تاریخ

راهنمای صوتی کاخ نیاوران

مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران، یکی از مکان های دیدنی تهران است که به سیستم راهنمای صوتی مجهز شده است. این‌طوری دیگر با خیال راحت می‌توانید از هم بخش‌های کاخ نیاوران بازدید کنید و به صدای قصه‌گوی همراهتان گوش کنید. این راهنما شامل معرفی ۶ موزه مجموعه، باغ تاریخی نیاوران و روایت وقایع تاریخی قاجار تا پهلوی است.

بازدیدکنندگان هنگام ورود به مجموعه یا در طول بازدید می‌توانند با استفاده از دستگاه یا نصب اپلیکیشن مربوطه روی گوشی خود، به محتوای صوتی دسترسی پیدا کنند. برای نصب اپلیکیشن کافی است کیو آر کد تابلوهای نصب‌شده در مسیر را با گوشی خود اسکن کنید.

بهترین مسیر های رسیدن به مجموعه کاخ نیاوران تهران

برای رفتن به کاخ نیاوران هم می‌توانید از مترو استفاده کنید، هم از خطوط بی آر تی و هم پایانه‌های تاکسی‌رانی.

  1. دسترسی از طریق مترو:از طریق خط یک مترو خود را به ایستگاه تجریش برسانید، سپس با استفاده از تاکسی یا اتوبوس به سمت میدان نیاوران حرکت کنید.
  2. دسترسی از طریق بی آر تی:سوار خط بی آر تی راه آهن-تجریش که مسیر خیابان ولیعصر را طی می‌کنند شده و خود را به تجریش برسانید. سپس از طریق تاکسی یا اتوبوس به سمت میدان نیاوران بروید.
  3. دسترسی از طریق تاکسی:پایانه‌های مختلفی در سطح شهر تهران وجود دارند که شما را میدان تجریش می‌رسانند.

ساعت بازدید از کاخ نیاوران تهران

  • ساعت کار بخش اداری: ۸ تا ۱۶:۱۵
  • ساعت کار موزه‌ها در شش ماه اول سال: ۹ تا ۱۹، ساعت کار گیشه فروش بلیت: ۹ تا ۱۷
  • ساعت کار موزه ها در شش ماه دوم سال: ۸ تا ۱۷، ساعت کار گیشه فروش بلیت: ۸ تا ۱۶

جمع بندی

درنظر داشته باشید که مجموعه کاخ نیاوران تنها بنای کاخ نیاوران نیست. در این مجموعه بناهای دیگری هم وجود دارند که در زمان مراجعه خود می توانید از آن‌ها بازدید کنید.امیدواریم از این مطلب که در مجله سفر گردشرو منتشر کرده ایم لذت برده باشید.

Telegram
WhatsApp
Twitter
Email

دیدگاهتان را بنویسید