توسط : 
روستای کهتویه یکی از گوهرهای کمتر شناختهشده جنوب ایران است که با برخورداری از چشماندازهای طبیعی چشمنواز، بافت سنتی اصیل و فرهنگی ریشهدار، بهتدریج در حال تبدیل شدن به مقصدی ارزشمند برای گردشگران علاقهمند به تجربههای بومی و متفاوت است. روستای کهتویه در فضایی آرام و دور از هیاهوی شهرهای بزرگ، فرصتی کمنظیر برای آشنایی با سبک زندگی سنتی، مهماننوازی صمیمی مردم محلی و جلوههای ناب طبیعت جنوبی فراهم میکند؛ ویژگیهایی که آن را در میان مقاصد نوظهور گردشگری منطقه متمایز ساخته است. روستای کهتویه با قرارگیری در موقعیتی جغرافیایی خاص و دسترسی نسبتاً مناسب به مسیرهای اصلی، به یکی از نقاط قابل توجه برای مسافرانی تبدیل شده که در کنار بازدید از جاهای دیدنی بندرعباس، به دنبال کشف روستاها و مناطق بکر اطراف نیز هستند.
روستای کهتویه با چشماندازهای طبیعی متنوع، از دشتهای وسیع و پوشش گیاهی خاص اقلیم گرمسیری گرفته تا معماری بومی خانهها، نمونهای ارزشمند از همزیستی انسان و طبیعت در جنوب کشور بهشمار میرود. این روستا نهتنها مکانی مناسب برای استراحت و آرامش روحی است، بلکه بهعنوان نقطهای فرهنگی، روایتگر سنتها، آیینها و سبک زندگی اصیل مردمان منطقه نیز محسوب میشود. نزدیکی نسبی روستای کهتویه به مراکز مهم گردشگری و همچنین جاهای دیدنی بندرعباس باعث شده بسیاری از گردشگران برنامه سفر خود را بهگونهای تنظیم کنند که در کنار بازدید از سواحل خلیج فارس، بازارهای محلی و جاذبههای شهری بندرعباس، زمانی را نیز به کشف زیباییهای طبیعی و فرهنگی این روستای دیدنی اختصاص دهند.
روستای کهتویه با ظرفیتهای بالقوه در حوزه گردشگری روستایی، طبیعتگردی و آشنایی با فرهنگ بومی، میتواند به یکی از مقاصد جذاب برای سفرهای مسئولانه و تجربهمحور تبدیل شود. ترکیب سکوت دلنشین طبیعت، سادگی زندگی روستایی و امکان دسترسی به مجموعهای گسترده از جاهای دیدنی بندرعباس در فاصلهای نهچندان دور، این منطقه را به گزینهای ارزشمند برای برنامهریزی سفرهای متفاوت و هدفمند بدل کرده است. در چنین فضایی، مسافران میتوانند علاوه بر لذت بردن از مناظر طبیعی و آرامش محیط، با فرهنگ محلی، غذاهای سنتی و شیوههای زندگی بومی آشنا شوند و تجربهای عمیقتر و ماندگارتر از سفر به جنوب ایران بهدست آورند.
روستای کهتویه | ماسوله جنوب در قلب هرمزگان
روستای کهتویه در دهستان جناح، از توابع بخش جناح شهرستان بستک و در بخش غربی استان هرمزگان قرار دارد. فاصله تقریبی آن تا شهر بستک حدود ۳۵ کیلومتر و تا شهر جناح نزدیک به ۷ کیلومتر است. این موقعیت باعث شده که روستا ضمن حفظ اصالت و آرامش روستایی، از دسترسی مناسبی به مسیرهای ارتباطی منطقه برخوردار باشد.
قرارگیری کهتویه در میان کوهها، تپهها و دشتهای گسترده، شرایطی ویژه برای شکلگیری مناظر طبیعی متنوع فراهم کرده است. نخلستانهای وسیع، زمینهای کشاورزی و چشماندازهای کوهستانی در کنار هم، ترکیبی از زیباییهای طبیعی را ایجاد کردهاند که کمتر در یک روستای جنوبی بهصورت همزمان دیده میشود. این موقعیت جغرافیایی همچنین نقش مهمی در شکلگیری بافت فشرده و پلکانی روستا داشته و به آن هویتی خاص بخشیده است.
مسیرهای دسترسی و تجربه سفر به روستای کهتویه
دسترسی به روستای کهتویه معمولاً از طریق شهرهای بستک یا جناح انجام میشود. مسیر اصلی از جاده جناح – فرامرزان عبور کرده و سپس از یک راه فرعی آسفالته به داخل روستا میرسد. مسیر منتهی به کهتویه از میان نخلستانها، تپههای خاکی و دامنههای کوهستانی عبور میکند و همین موضوع، خود بخشی از جذابیت سفر محسوب میشود.
در طول مسیر، تغییر رنگ کوهها، چشمانداز دشتهای باز و بافت روستاهای اطراف، تجربهای متفاوت و آرامشبخش برای مسافران ایجاد میکند. نزدیکی روستا به شهر جناح نیز امکان دسترسی به خدمات عمومی و خریدهای ضروری را برای گردشگران فراهم میسازد.
پیشینه تاریخی روستای کهتویه و ریشههای کهن سکونت
بر اساس روایتهای تاریخی و محلی، شکلگیری هسته اصلی روستای کهتویه به حدود ۴۰۰ سال پیش بازمیگردد؛ زمانی که گروههایی از ساکنان مناطق اطراف به دلیل شرایط مناسب زیستی، وجود منابع آب و امنیت طبیعی ناشی از کوهها، به این منطقه مهاجرت کردند. وجود چشمههای آب و زمینهای حاصلخیز، زمینهساز توسعه کشاورزی و شکلگیری نخستین بافت مسکونی شد.
با این حال، آثار تاریخی مانند قناتهای قدیمی، سازههای سنگی و نشانههای باستانی موجود در اطراف روستا نشان میدهد که سابقه حضور انسان در این منطقه بسیار قدیمیتر بوده و احتمالاً به چند هزار سال پیش میرسد. این پیشینه تاریخی، روستای کهتویه را به یکی از نقاط مهم در بررسی تاریخ سکونت انسانی در جنوب ایران تبدیل کرده است.
وجهتسمیه و تحول نام روستای کهتویه
نام قدیمی این روستا «تزگآباد» بوده که برگرفته از چشمهای پرآب در منطقه بوده است. با گذشت زمان و تغییر شرایط اقلیمی، این چشمه خشک شد و به تدریج نام روستا نیز تغییر یافت. واژه «کهتویه» در زبان محلی به معنای روستایی میان کوهها و تپههاست؛ تعبیری که بهخوبی موقعیت جغرافیایی و ساختار طبیعی این منطقه را توصیف میکند.
ز
معماری پلکانی و ساختار فضایی منحصربهفرد
یکی از مهمترین دلایل شهرت روستای کهتویه، معماری پلکانی و بافت فشرده آن است. خانهها در شیب دامنه کوه ساخته شدهاند و پشتبام هر خانه، حیاط یا گذرگاه خانهای دیگر محسوب میشود. این ساختار علاوه بر زیبایی بصری، نمونهای هوشمندانه از سازگاری معماری با شرایط اقلیمی و توپوگرافی منطقه است.
مصالح اصلی ساختمانها شامل خشت، گل، سنگ و چوب است و دیوارهای ضخیم نقش مهمی در حفظ دمای داخلی خانهها در برابر گرمای شدید تابستان دارند. وجود ایوانها، حیاطهای کوچک مرکزی و فضاهای تابستاننشین و زمستاننشین از دیگر ویژگیهای معماری بومی این روستاست.
تقسیمبندی بافت قدیم و جدید روستای کهتویه
بافت روستای کهتویه به دو بخش قدیم و جدید تقسیم میشود. بخش قدیم دارای کوچههای پیچدرپیچ، پلههای سنگی و خانههای پلکانی است که هویت تاریخی روستا را حفظ کردهاند. در مقابل، بافت جدید شامل خانههای نوساز و خیابانهای عریضتر است که نشاندهنده تغییرات اجتماعی و نیازهای زندگی مدرن در سالهای اخیر است.
میان این دو بخش، کوهی قرار دارد که بهعنوان مرز طبیعی میان گذشته و حال روستا عمل میکند و به بازدیدکنندگان امکان میدهد روند تحول معماری و سکونت را بهوضوح مشاهده کنند.
جمعیت، ساختار اجتماعی و روابط محلی
جمعیت روستای کهتویه حدود هزار تا هزار و چندصد نفر برآورد میشود و ساختار اجتماعی آن بر پایه خانوادههای گسترده و شبکههای خویشاوندی شکل گرفته است. روابط همسایگی و مشارکت اجتماعی در برگزاری مراسم، حل اختلافات و فعالیتهای جمعی نقش مهمی دارد.
مردم روستا در مراسم مذهبی، عروسیها و مناسبتهای اجتماعی بهصورت جمعی مشارکت میکنند و همین روحیه همکاری، انسجام اجتماعی بالایی ایجاد کرده است.
باورهای مذهبی و نقش مسجد در زندگی اجتماعی
اکثریت مردم روستای کهتویه پیرو مذهب اهلسنت و عمدتاً از شاخه شافعی هستند. مسجد جامع علاوه بر نقش عبادی، مرکز تصمیمگیریهای اجتماعی، آموزشهای محلی و گردهماییهای عمومی است. احترام به بزرگان و ریشسفیدان نیز از ویژگیهای فرهنگی مهم جامعه محلی محسوب میشود.
زبان، لهجه و فرهنگ شفاهی
گویش مردم کهتویه نزدیک به لهجه بستکی است و ویژگیهای آهنگین و کشیده دارد. بسیاری از واژگان ریشههای تاریخی دارند و بخشی از هویت فرهنگی منطقه را تشکیل میدهند. داستانهای محلی، ترانهها، ضربالمثلها و روایتهای تاریخی نسل به نسل منتقل شده و فرهنگ شفاهی غنیای را شکل دادهاند.
اقتصاد محلی و فعالیتهای معیشتی روستای کهتویه
اقتصاد روستای کهتویه بر پایه کشاورزی، باغداری، دامداری و مشاغل خدماتی شکل گرفته است. نخلستانهای گسترده با هزاران اصله نخل، یکی از مهمترین منابع درآمد و هویت بصری روستا هستند. تولید خرما علاوه بر مصرف محلی، به بازارهای منطقهای نیز عرضه میشود.
کشت سبزیجات، غلات و صیفیجات در زمینهای اطراف روستا رواج دارد و دامداری نیز نقش مهمی در تأمین محصولات لبنی و گوشت ایفا میکند. برخی از اهالی نیز در بنادر خلیج فارس به مشاغل دریایی مشغول هستند و ارتباط فرهنگی و اقتصادی روستا با دریا را تقویت میکنند.
غذاهای محلی، سوغات و فرهنگ خوراکی
غذاهای سنتی روستای کهتویه از مهمترین جاذبههای فرهنگی آن محسوب میشود. انواع غذاهای برنجی، خورشهای محلی و بریانیهای سنتی با ادویههای بومی تهیه میشوند. سوغاتیهایی مانند خرما، مسقطی، نبات محلی و ادویههای خاص منطقه در میان گردشگران محبوب هستند. نان محلی فلزن که در تنورهای سنتی پخته میشود، از خوراکیهای اصیل این روستاست.
جاذبههای گردشگری و تجربههای دیدنی روستای کهتویه
از مهمترین جاذبههای گردشگری روستای کهتویه میتوان به بافت پلکانی، نخلستانهای وسیع، کوه میانبافتی، مسجد جامع و مناظر طبیعی اطراف اشاره کرد. قدمزدن در کوچههای قدیمی، پیادهروی در میان نخلستانها و مشاهده زندگی روزمره مردم، تجربهای متفاوت و عمیق برای گردشگران فراهم میکند.
آبوهوا، بهترین زمان سفر و نکات اقامتی در روستای کهتویه
اقلیم روستای کهتویه گرم است و تابستانهای بسیار گرمی دارد؛ بنابراین بهترین زمان سفر از اواسط پاییز تا پایان زمستان و اوایل بهار است. در این دورهها دمای هوا معتدلتر بوده و شرایط مناسبتری برای گشتوگذار فراهم میشود.
امکانات اقامتی رسمی محدود است، اما برخی خانههای محلی و اقامتگاههای کوچک پذیرای گردشگران هستند. زیرساختهایی مانند برق، آب، مدارس و خانه بهداشت در روستا وجود دارد، اما توصیه میشود مسافران نیازهای ضروری خود را پیش از سفر تهیه کنند.
سخن پایانی….
روستای کهتویه را میتوان نمونهای ارزشمند از پیوند عمیق میان طبیعت، فرهنگ بومی و معماری سنتی در جنوب ایران دانست؛ جایی که گذر زمان نتوانسته اصالت و هویت آن را کمرنگ کند. این روستا با بافت پلکانی منحصربهفرد، نخلستانهای گسترده، مردمانی مهماننواز و سبک زندگی آرام و ریشهدار، فرصتی کمنظیر برای تجربه سفری متفاوت و آشنایی نزدیک با فرهنگ اصیل هرمزگان فراهم میآورد. حضور در کوچههای قدیمی، تماشای خانههای خشتی، شنیدن لهجه محلی و چشیدن غذاهای سنتی، هر مسافری را با بخشی از تاریخ و زندگی واقعی مردم جنوب پیوند میدهد.
در روزگاری که بسیاری از مناطق گردشگری بهسوی مدرنیته شتاب گرفتهاند، روستای کهتویه همچنان توانسته توازن میان توسعه و حفظ هویت بومی را برقرار کند و تصویری اصیل از زندگی روستایی ایرانی ارائه دهد. توجه به ظرفیتهای گردشگری پایدار، حمایت از اقتصاد محلی و حفظ میراث فرهنگی این روستا، میتواند آیندهای روشن برای آن رقم بزند و در عین حال تجربهای غنی و ماندگار برای گردشگران به همراه داشته باشد. بدون تردید، سفر به روستای کهتویه نهتنها یک بازدید ساده، بلکه فرصتی برای لمس آرامش، شناخت فرهنگهای بومی و کشف زیباییهای کمتر دیدهشده جنوب ایران خواهد بود؛ تجربهای که در ذهن و خاطره هر مسافر، تصویری ماندگار و ارزشمند برجای میگذارد.
