توسط : 
در میان پهنهی آرام و رازآلود کویر مرکزی ایران، روستای فهرج یزد همچون موزهای زنده از تاریخ و تمدن ایرانی خودنمایی میکند؛ روستایی که قرنهاست نفس میکشد و هنوز نشانههای اصالت، سادگی و زندگی سنتی در آن جریان دارد. فهرج، نه تنها یکی از قدیمی ترین روستاهای ایران به شمار میرود، بلکه با معماری خشتی، کوچههای باریک، مسجدی با قدمت صدر اسلام و سبک زندگی بومی مردمانش، مقصدی متفاوت برای علاقهمندان به گردشگری فرهنگی و تاریخی است.
اگر به دنبال تجربهای فراتر از سفرهای معمول شهری هستید و میخواهید با ریشه های تمدن در دل کویر آشنا شوید، بازدید از روستای تاریخی فهرج یزد می تواند شما را به سفری عمیق در زمان ببرد؛ سفری که در آن تاریخ، فرهنگ و طبیعت کویری به شکلی کاملاً اصیل در کنار هم قرار گرفته اند.
روستای فهرج یزد کجاست؟
روستای فهرج یزد در جنوب شرقی شهر یزد و در مسیر ارتباطی یزد – بافق قرار دارد. این روستای تاریخی در دهستان فهرج، از توابع بخش مرکزی شهرستان یزد واقع شده و یکی از کهنترین سکونتگاههای زنده ایران به شمار میرود. موقعیت جغرافیایی خاص فهرج در حاشیه کویر، باعث شده این روستا علاوهبر ارزش تاریخی، از منظر طبیعت کویری نیز اهمیت بالایی داشته باشد.
روستای فهرج در ارتفاع حدود ۱٬۲۷۰ متر از سطح دریا قرار گرفته و از سمت شمالشرقی به کوه چلته محدود میشود. فاصله این روستای کویری تا شهر یزد حدود ۳۳ کیلومتر است که با خودرو شخصی، در شرایط عادی، چیزی نزدیک به ۴۰ دقیقه زمان میبرد.
از نظر دسترسی به مراکز حملونقل، فهرج موقعیت مناسبی دارد؛ بهطوریکه فاصله آن تا فرودگاه بینالمللی شهید صدوقی یزد و پایانه مسافربری یزد حدود ۴۰ کیلومتر و تا ایستگاه راهآهن یزد نزدیک به ۳۴ کیلومتر است. همچنین فاصله روستای فهرج تا شهر بافق حدود ۸۸ کیلومتر (تقریباً یک ساعت رانندگی) برآورد میشود.
آدرس دقیق روستای فهرج یزد
استان یزد، شهرستان یزد، بخش مرکزی، جنوب شرقی شهر یزد، ۲۲ کیلومتری جاده یزد – بافق
مسیر دسترسی به روستای فهرج یزد
دسترسی به روستای فهرج یزد بسیار ساده و بدون پیچیدگی است و گردشگران میتوانند از روشهای مختلف خود را به این روستای تاریخی برسانند. ابتدا باید از طریق خودروی شخصی، قطار، هواپیما یا اتوبوس به شهر یزد سفر کنید. پس از ورود به یزد، مسیر خود را به سمت جاده یزد – بافق ادامه دهید.
با طی کردن حدود ۲۲ کیلومتر در این جاده و توجه به تابلوهای راهنما، ورودی روستای فهرج بهراحتی قابل مشاهده است. این روستای کهن در سمت راست جاده یزد به بافق قرار دارد و مسیر آسفالته آن، رفتوآمد گردشگران را در تمام فصول سال امکانپذیر کرده است.
بهترین زمان سفر به فهرج
روستای فهرج بهدلیل قرار گرفتن در اقلیم نیمهبیابانی، تابستانهای بسیار گرم و زمستانهایی نسبتاً سرد دارد؛ به همین دلیل انتخاب زمان مناسب سفر نقش مهمی در کیفیت تجربه شما خواهد داشت.
بهار (بهویژه اسفند و فروردین)
بهترین و محبوبترین زمان سفر به فهرج محسوب میشود. هوا معتدل و دلپذیر است و طبیعت کویری چهرهای آرامتر دارد. نوروز اوج حضور گردشگران در روستا است؛ بنابراین باید انتظار شلوغی را داشته باشید.
پاییز
پاییز فصل طلایی کویرگردی است. روزها هوایی مطبوع و شبها خنک و گاهی سرد دارد. اگر به سکوت کویر، عکاسی و کمپینگ علاقهمند هستید، پاییز انتخابی بسیار مناسب است.
اوایل زمستان
اوایل زمستان همچنان زمان خوبی برای سفر به فهرج است؛ بهخصوص برای افرادی که از گرما گریزاناند. فقط باید برای سرمای شبانه لباس گرم همراه داشته باشید.
تابستان
تابستانهای فهرج بسیار گرم است و معمولاً توصیه نمیشود؛ اما برخی گردشگران برای تجربه شبهای خنک کویر و آرامش مطلق این فصل را انتخاب میکنند. در صورت سفر تابستانی، بازدیدهای روزانه را به حداقل برسانید.
تاریخچه روستای فهرج یزد
روستای فهرج یزد یکی از کهنترین سکونتگاههای انسانی در فلات مرکزی ایران به شمار میرود و قدمت آن به دوران پیش از اسلام بازمیگردد. بسیاری از پژوهشگران و تاریخدانان بر این باورند که این روستای تاریخی، بیش از پنج هزار سال قدمت دارد و از نخستین هستههای شکلگیری تمدن در منطقه یزد محسوب میشود.
فهرج در گذشتههای دور با نام دروازه ایساتیس شناخته میشده و یکی از چهار بخش اصلی شهر تاریخی یزد قدیم به حساب میآمده است. این روستا تا حدود قرن هشتم هجری قمری جایگاهی مهم در ساختار شهری، اقتصادی و کشاورزی یزد داشته و بهعنوان یکی از مراکز تأثیرگذار منطقه شناخته میشده است. در منابع تاریخی، از جمله نوشتههای ابن بلخی، به نقش پررنگ فهرج در کشاورزی و تأمین محصولات زراعی یزد اشاره شده است.
ورود سپاه اسلام و یکی از مهمترین رویدادهای تاریخی فهرج
یکی از برجستهترین و تأثیرگذارترین وقایع در تاریخچه روستای فهرج یزد، ورود سپاه اسلام به این منطقه در جریان تعقیب یزدگرد سوم، واپسین پادشاه ساسانی، است. بر اساس روایتهای تاریخی، سپاه اسلام در این مسیر به دو گروه تقسیم میشود و یکی از این گروهها پس از گم شدن در بیابانهای اطراف طبس، سرانجام به روستای فهرج میرسد.
این سپاهیان، مطابق با رویه آن دوران، مردم زرتشتی فهرج را میان سه انتخاب قرار میدهند: پذیرش اسلام، پرداخت خراج به حکومت اسلامی یا رویارویی نظامی. اهالی فهرج برای تصمیمگیری، از سپاه اسلام مهلت میخواهند تا با ساکنان دو روستای همجوار، یعنی روستای هرفته و روستای یهودینشین خویدک، مشورت کنند.
پس از این مشورت، ساکنان این مناطق تصمیم میگیرند که بهجای پذیرش شرایط سپاه اسلام، دست به شبیخون شبانه بزنند. در جریان این حمله، شماری از سپاهیان اسلام کشته میشوند؛ افرادی که بنا بر اعتقادات اسلامی، در زمره شهدا قرار گرفتند و امروزه مقبره برخی از آنها در زیارتگاه شهدای فهرج قابل مشاهده است.
روایت تاریخی ایرج افشار از واقعه فهرج
ایرج افشار، پژوهشگر برجسته تاریخ و فرهنگ ایران، در کتاب ارزشمند «یادگارهای یزد» به این رویداد تاریخی اشاره میکند و شرحی مستند از آن ارائه میدهد. او مینویسد که ساکنان فهرج، خویدک و فرافتر پیرو ادیان زرتشتی و یهودی بودهاند و در زمان خلافت عمر بن خطاب، بخشی از سپاه اسلام که در بیابان راه را گم کرده بودند، به محدوده فهرج میرسند.
بر اساس این روایت، مردم منطقه پس از مشورت و تصمیمگیری، به سپاه اسلام حمله میکنند و در نتیجه این درگیری، تعدادی از صحابه و تابعین کشته میشوند؛ از جمله حویطب بن هانی، خواهرزاده حضرت امیرالمؤمنین علی (ع). افشار همچنین به پیامدهای این واقعه اشاره میکند و از ویرانی تدریجی روستای فرافتر سخن میگوید که امروزه تنها بقایایی از دیوارهای قلعه آن باقی مانده است.
وجه تسمیه روستای فهرج یزد
نام روستای فهرج یزد همانند پیشینه تاریخی آن، ریشه در دوران پیش از اسلام دارد و در گذر زمان دچار دگرگونیهای زبانی و نوشتاری شده است. بر اساس شواهد تاریخی و منابع مکتوب، این روستای کهن در ابتدا با نام «فرافر» شناخته میشده است؛ نامی که بهاحتمال زیاد برگرفته از گویشها و ساختار زبانی ایران باستان بوده است.
در سدههای چهارم و پنجم هجری قمری و همزمان با تحولات زبانی و فرهنگی پس از اسلام، نام این روستای تاریخی به «پهره» یا «پهرِشت» تغییر یافت. سرانجام، در ادامه همین روند تحول واژگانی و با تثبیت زبان فارسی نو، نام «فهرج» برای این سکونتگاه کویری رواج پیدا کرد و تا امروز نیز با همین عنوان شناخته میشود.
این تغییرات تدریجی در نامگذاری، نشاندهنده تداوم زندگی، پویایی فرهنگی و قدمت بالای روستای فهرج است؛ ویژگیای که این روستا را به یکی از شاخصترین نمونههای زیست تاریخی در استان یزد تبدیل کرده است.
معماری روستای فهرج یزد
معماری روستای فهرج یزد بازتابی روشن از دانش بومی و سازگاری هوشمندانه انسان با اقلیم گرم و خشک کویر است. نقشه کلی روستا و اغلب خانهها و بناهای آن، همانند دیگر سکونتگاههای تاریخی استان یزد، بر اساس اصول معماری سنتی مناطق گرمسیری و بیابانی ایران شکل گرفتهاند؛ معماریای که سادگی، کارآمدی و هماهنگی با طبیعت را در کنار هم قرار میدهد.
بیشتر خانههای قدیمی فهرج با مصالح بومی مانند خشت، گل، آجر و آهن ساخته شدهاند؛ مصالحی که علاوه بر در دسترس بودن، نقش مهمی در تعدیل دمای فضاهای داخلی ایفا میکنند. قدم زدن در این روستای تاریخی، تجربهای شبیه سفر به گذشته است؛ جایی که هر دیوار و هر کوچه، روایتگر قرنها زندگی در دل کویر است.
بافت تاریخی و ساختار فضایی روستای فهرج
بافت قدیمی روستای تاریخی فهرج بهصورت نیمهمتمرکز و خطی در اطراف مسجد جامع فهرج شکل گرفته است؛ مسجدی که بهعنوان هسته اصلی روستا، نقشی تعیینکننده در سازماندهی فضایی آن داشته است. این تمرکز، نشاندهنده اهمیت مذهبی و اجتماعی مسجد در شکلگیری سکونتگاههای کهن ایرانی است.
در مقابل، بافت امروزی روستا در اطراف بافت تاریخی گسترش یافته و همچون حلقهای، سازههای باستانی فهرج را در بر گرفته است. این توسعه تدریجی باعث شده که ساختار سنتی روستا تا حد زیادی حفظ شود و هویت تاریخی آن همچنان قابل مشاهده باشد.
بادگیرها و ساباطها؛ نمادهای هوشمندی معماری کویری
در برخی از خانههای اصیل روستای فهرج یزد، بادگیرهایی بر فراز بامها دیده میشود که از شاخصترین عناصر معماری کویری ایران به شمار میروند. این سازههای هوشمندانه، با هدایت جریان هوا به فضای داخلی، نقش مؤثری در خنکسازی طبیعی خانهها در روزهای گرم سال دارند و نمونهای درخشان از مهندسی سنتی ایرانی هستند.
همچنین در کوچهپسکوچههای روستا، گذرگاههای نیمهپوشیدهای به نام ساباط به چشم میخورند؛ کوچههایی مسقف که علاوه بر افزایش زیبایی بصری بافت روستا، با ایجاد سایه، از شدت تابش آفتاب میکاهند و حرکت در فضای روستا را برای ساکنان و گردشگران دلپذیرتر میکنند.
امکانات رفاهی و گردشگری در روستای فهرج
با وجود حفظ بافت سنتی، روستای فهرج یزد بهعنوان یکی از مقاصد محبوب گردشگری کویری، از امکانات رفاهی مناسبی برخوردار است. در این روستا امکاناتی مانند سرویس بهداشتی، کمپ کویری، اقامتگاه بومگردی، مغازههای محلی، مسجد، پمپ بنزین، پست بانک و سایر خدمات مورد نیاز گردشگران فراهم شده است.
این ترکیب متعادل از اصالت تاریخی و امکانات امروزی باعث شده روستای فهرج، هم برای علاقهمندان به معماری و تاریخ جذاب باشد و هم برای مسافران کویری، مقصدی راحت و قابل برنامهریزی محسوب شود.
مردم روستای فهرج یزد
مردم روستای فهرج یزد ترکیبی از اصالت کویری، باورهای مذهبی و سبک زندگی سنتی هستند که قرنها در دل اقلیم گرم و خشک این منطقه دوام آوردهاند. بر اساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت این روستای تاریخی حدود ۲٬۳۵۰ نفر بوده که این رقم در سرشماری سال ۱۳۹۵ به ۲٬۹۶۳ نفر افزایش یافته است؛ آماری که نشاندهنده پویایی نسبی جمعیت و تداوم زندگی در این سکونتگاه کهن است.
ساکنان فهرج به لهجه یزدی سخن میگویند و از نظر مذهبی، همگی مسلمان و پیرو مذهب شیعه جعفری هستند. پیوند عمیق میان باورهای دینی، آیینهای سنتی و زندگی روزمره، از شاخصترین ویژگیهای فرهنگی مردم این روستای کویری به شمار میرود.
معیشت و فعالیتهای اقتصادی مردم فهرج
اقتصاد روستای فهرج یزد بر پایه فعالیتهای سنتی و بومی شکل گرفته است. عمده مشاغل مردم شامل زراعت، باغداری، دامداری و در سالهای اخیر، فعالیتهای معدنی و گلخانهای است. از مهمترین محصولات کشاورزی این منطقه میتوان به گندم، جو، ارزن، ماش، پسته، انگور، هلو، زردآلو و آلوچه اشاره کرد.
آب مورد نیاز برای کشاورزی فهرج از طریق هشت حلقه چاه عمیق و نیمهعمیق تأمین میشود. نکته قابل توجه اینکه این روستا بهعنوان شاخصترین روستای استان یزد در حوزه کشت گلخانهای و همچنین قطب تولید خرمای مرغوب مضافتی استان شناخته میشود. دامداری نیز نقش مهمی در اقتصاد محلی دارد و انواع لبنیات سنتی و گوشت از محصولات اصلی خانوارهای روستایی محسوب میشوند.
آیینها، پوشش محلی و موسیقی سنتی فهرج
فرهنگ و آیینهای مذهبی در میان مردم فهرج جایگاه ویژهای دارد. مراسم نخلگردانی در روز عاشورا یکی از مهمترین آیینهای این روستا است که همانند دیگر نقاط استان یزد، با شکوه خاصی برگزار میشود. این آیین بهصورت نمادین، تشییع پیکر امام حسین (ع) را بازآفرینی میکند و در آن، سازهای چوبی شبیه تابوت که با پارچههای سیاه، شالهای رنگارنگ و آینه تزئین شده است، در میان جمعیت عزادار حمل میشود.
موسیقی محلی روستای فهرج یزد نیز ریشه در سنتهای بومی دارد و شامل نوای سازهای بادی دهنی و سازی شبیه به سهتار است که در مراسم شادی و سوگواری نواخته میشود. از نظر پوشش سنتی، مردان فهرج اغلب دستار یزدی بر سر میبندند و زنان نیز از لباسهای محلی رنگارنگ، شلوارهای پاچیندار و پارچههای ترمه استفاده میکنند.
چالشها و آینده روستای فهرج
افزایش سطح باسوادی جمعیت روستا، توسعه مراکز خدماتی و گردشگری از جمله اقامتگاههای بومگردی و کمپهای کویری و همچنین اجرای برخی اقدامات مرمتی در آثار تاریخی، نشان میدهد که روستای فهرج یزد ظرفیت تبدیل شدن به یکی از قطبهای گردشگری استان را دارد. با این حال، کمبود تبلیغات هدفمند و معرفی ضعیف این مقصد باعث شده بسیاری از گردشگران تنها بهصورت اتفاقی و در مسیر یزد به بافق با این روستا آشنا شوند.
از سوی دیگر، خشک شدن قناتهای فهرج به دلیل کمتوجهی و رها شدن برخی خانههای تاریخی، زنگ خطری جدی برای آینده این سکونتگاه باستانی به شمار میرود. بیتوجهی به این مسائل میتواند زمینهساز مهاجرت ساکنان و تخریب تدریجی بافت تاریخی شود. امید است با سرمایهگذاری هدفمند، حمایت مسئولان و توسعه گردشگری پایدار، هم اقتصاد محلی تقویت شود و هم این میراث ارزشمند برای نسلهای آینده حفظ گردد.
صنایع دستی و سوغات روستای فهرج یزد
در گذشته، پرورش کرم ابریشم یکی از فعالیتهای مهم اقتصادی در روستای فهرج یزد به شمار میرفت و پارچههای ابریشمی تولیدشده در این منطقه، شهرت قابلتوجهی داشتند. با گذر زمان و تغییر الگوهای معیشتی، این صنعت بهتدریج جای خود را به قالیبافی داد؛ هنری که امروزه بهعنوان شاخصترین صنعت دستی روستای فهرج شناخته میشود.
قالیهای دستباف فهرج با الهام از نقوش اصیل کرمان و خراسان بافته میشوند و از نظر کیفیت، رنگبندی و ظرافت، جایگاه ویژهای دارند. جالب است بدانید که حدود ۶۰۰ دار قالی در این روستای تاریخی فعال است و محصولات آن علاوه بر مصرف داخلی، به شهرهای بم و کرمان نیز صادر میشود.
دیگر صنایع دستی و محصولات بومی فهرج
علاوه بر قالیبافی، ریسندگی و بافندگی سنتی در کارگاههای خانگی روستای فهرج همچنان رواج دارد. محصولات تولیدی، از جمله پارچهها و لباسهای محلی، سرشار از نقشها و رنگهای زنده هستند و جلوهای از ذوق و سلیقه زنان و مردان هنرمند این روستا را به نمایش میگذارند.
همچنین بخشی از روستاییان به تولید گونی و برزنت اشتغال دارند که از جمله فعالیتهای قدیمی و کاربردی منطقه محسوب میشود. در کنار صنایع دستی، محصولات کشاورزی و باغی فهرج نیز از محبوبترین سوغات این روستای کویری به شمار میروند و بسیاری از گردشگران، آنها را بهعنوان یادگاری سفر با خود میبرند.
غذاهای محلی و نوشیدنیهای سنتی روستای فهرج
غذاهای محلی روستای فهرج یزد ساده، مقوی و متناسب با اقلیم کویری منطقه هستند. از جمله خوراکهای رایج میتوان به انواع آشهای محلی مانند آش جو، آش ماش و انواع سوپهای سنتی اشاره کرد که اغلب با مواد اولیه بومی تهیه میشوند.
در فصل بهار، روستاییان به جمعآوری گیاهان دارویی خودرو از کوهستانها و طبیعت اطراف میپردازند. این گیاهان پایه تهیه دمنوشها و نوشیدنیهای سالم و خوشعطر محلی هستند؛ نوشیدنیهایی مانند شربت شاتره، خاکشیر، چای آویشن و دمنوش چای کوهی که علاوه بر طعم دلنشین، خواص دارویی نیز دارند.
نوشیدن یک دمنوش محلی در فضای آرام روستای فهرج، تجربهای متفاوت و بهیادماندنی است؛ خاطرهای ساده اما عمیق که حالوهوای زندگی اصیل کویری را برای همیشه در ذهن شما ثبت خواهد کرد.
جاهای دیدنی روستای فهرج یزد
روستای فهرج یزد با برخورداری از بیش از ۱۰۲ اثر و یادگار تاریخی متعلق به دورههای هخامنشی، اشکانی و ساسانی، یکی از ارزشمندترین گنجینههای تاریخی ایران در دل کویر به شمار میرود. این روستای کهن، بهدلیل تداوم سکونت انسانی و حفظ آثار باستانی، در ردیف شهرها و سکونتگاههای تاریخی تراز اول جهان قرار دارد. در ادامه با مهمترین دیدنیهای فهرج آشنا میشویم.
مسجد جامع فهرج؛ کهنترین مسجد فعال ایران
مسجد جامع فهرج شاخصترین و مهمترین بنای تاریخی این روستا است و بسیاری از پژوهشگران آن را قدیمیترین مسجد ایران میدانند. قدمت این مسجد به نیمه نخست قرن اول هجری قمری بازمیگردد و با نام مسجد امام حسن (ع) نیز شناخته میشود.
نکته منحصربهفرد درباره مسجد جامع فهرج این است که ساختمان آن از زمان ساخت تاکنون، تقریباً بدون تغییر باقی مانده و همچنان کاربری مذهبی فعال دارد. بر اساس شواهد تاریخی، بنای اولیه این مسجد در اصل آتشکدهای متعلق به دوره ساسانی بوده که پس از ورود اسلام و در زمان خلافت عمر، به مسجد تبدیل شده است.
این مسجد از نوع شبستانی بوده و دارای دو شبستان تابستانی و زمستانی است و برخلاف بسیاری از مساجد، ایوان ندارد. هرچند در برخی منابع، مسجد تاریخانه دامغان بهعنوان قدیمیترین مسجد ایران معرفی میشود، اما تفاوت اساسی این دو بنا در فعال بودن مسجد فهرج است؛ چراکه هنوز در آن نماز جماعت برگزار میشود.
ستونهای بزرگ و مستحکم، سقف بلند، گچبریهای ساده اما چشمنواز، درهای ورودی متعدد و مناره گلی زیبا از ویژگیهای شاخص این مسجد هستند. نبود عناصری چون محراب، گنبد، کاشیکاری و کتیبههای تزئینی، بر سادگی و اصالت معماری آن افزوده است. مسجد جامع فهرج در تاریخ ۳۰ آذر ۱۳۴۹ با شماره ۹۰۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعه باستانی فهرج
قلعه باستانی فهرج یکی دیگر از آثار مهم تاریخی این روستا است. نمای فعلی و تزئینات قلعه به قرون دهم و یازدهم هجری قمری بازمیگردد؛ اما بر اساس شواهد معماری، تاریخدانان قدمت اولیه آن را به دوره صدر اسلام نسبت میدهند.
این قلعه برخلاف بسیاری از دژهای همدوره خود، ورودی کوچکی دارد و در گذشته برای سکونت و دفاع در برابر مهاجمان مورد استفاده قرار میگرفته است. پلان قلعه چهارضلعی بوده و بقایای چهار برج مدور دوطبقه در گوشههای آن دیده میشود. وجود سوراخهای دیدهبانی در دیوارهها و طاقهای ضربی با قوس جناغی، شکوه و کارکرد دفاعی قلعه را بهخوبی نشان میدهد.
آبانبار حسینیه فهرج
آبانبار حسینیه فهرج از دیگر بناهای ارزشمند این روستا است که قدمت آن به دوره صفوی تا افشاریه بازمیگردد. برخی منابع، ساخت اولیه این بنا را حتی به دوران پیش از اسلام نسبت میدهند و معتقدند که حاشیه آن محل برگزاری آیینهای تقدیس آب بوده است.
این آبانبار در تاریخ ۲۷ بهمن ۱۳۸۷ با شماره ۲۴۷۴۷ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده و در ورودی آن، کتیبهای سنگی با خط نسخ دیده میشود که بیانگر وقف درختان توت برای استفاده عمومی مؤمنان است.
مجموعه تاریخی شهدای فهرج
مجموعه شهدای فهرج در فاصله دو کیلومتری روستا قرار دارد و قدمت آن به قرن نهم هجری قمری میرسد. بر اساس روایتهای تاریخی، پیکر برخی سرداران سپاه اسلام از جمله حویطب بن هانی در این مکان به خاک سپرده شدهاند؛ افرادی که در جریان درگیری با اهالی فهرج و خویدک در زمان یزدگرد سوم کشته شدند.
این مجموعه در گذشته مدرسهای بزرگ بوده که بعدها به خانقاه تبدیل شده است. معماری بنا شامل طاقهای ضربی، ایوان، اتاق گنبدی، طاقچهها و تقارن در جبهه شمالی است. کف بنا با ترکیبی از آجرهای ششضلعی و کاشیهای مثلثی پوشیده شده که نقش ستاره ششپر را شکل میدهد و از زیباترین بخشهای مجموعه به شمار میرود.
مجموعه شهدای فهرج دارای سه حیاط است و در گذشته، در یکی از آنها درخت سرو کهنسالی وجود داشت که از قنات مریمآباد تغذیه میکرد. این اثر در تاریخ ۱۸ آبان ۱۳۷۸ با شماره ۲۴۴۴ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.
کمپ کویری فهرج؛ تجربهای متفاوت در دل کویر
کمپ کویری فهرج با نام پارک طبیعتگردی خاطره پردیس کویر، فرصتی ایدهآل برای تجربه کویرنوردی فراهم میکند. این مجموعه امکاناتی مانند شترسواری، سافاری، موتور چهارچرخ، والیبال ساحلی و خدماتی نظیر چای آتشی، بوفه، اقامت شبانه و سرویس بهداشتی دارد.
آدرس: ۱۴ کیلومتری جاده بافق، پشت شهرک صنعتی کورههای آجر
چاه چهل دختران
چاه چهل دختران یکی از دیدنیهای رازآلود روستای فهرج است که داستانهای تلخ و تأثربرانگیزی درباره آن نقل میشود. بر اساس روایتها، گروهی از زنان و دختران برای فرار از اسارت و بردگی، خود را به درون این چاه انداختهاند؛ روایتی که این مکان را به یکی از نمادهای تاریخی فهرج تبدیل کرده است.
ویرانههای مسجد و تکیه تاریخی
تکیه علاقوندی با قدمتی از قرن اول هجری و مسجد علاقوندی (علیقوندی) از دیگر آثار تاریخی فهرج هستند که امروزه تنها بقایایی از آنها باقی مانده است. با این حال، آثار گچبریهای ظریف همچنان نشانهای از شکوه گذشته این بناها را حفظ کردهاند.
تفریحات در روستای فهرج یزد
از محبوبترین تفریحات در فهرج میتوان به کویرگردی، پیادهروی روی شنهای روان، عکاسی از بافت خشتی روستا، تماشای غروب و آسمان شب اشاره کرد. آسمان صاف و بدون آلودگی نوری این منطقه، فرصت کمنظیری برای رصد ستارگان و کهکشان راه شیری فراهم میکند.
اقامت در روستای فهرج یزد
برای اقامت شبانه در روستای فهرج یزد گزینههای متنوعی در دسترس است؛ از کمپینگ کویری گرفته تا اقامتگاههای بومگردی و خانههای محلی. از جمله اقامتگاههای شناختهشده این روستا میتوان به اقامتگاه خانه فروردین، مجتمع توریستی کدخدا و هتل بومگردی پامنار اشاره کرد.
سوالات متداول درباره روستای فهرج
روستای فهرج کجاست؟
روستای فهرج در استان یزد و در مسیر یزد به بافق قرار دارد و یکی از قدیمیترین روستاهای ایران محسوب میشود.
وجه تسمیه روستای فهرج چیست؟
نام فهرج در طول تاریخ تغییر کرده و ابتدا «فرافر»، سپس «پهره» یا «پهرشت» و در نهایت «فهرج» نام گرفته است که همگی ریشه در دوران پیش از اسلام دارند.
بهترین زمان سفر به روستای فهرج چه زمانی است؟
بهترین زمان سفر به فهرج اوایل بهار، پاییز و اوایل زمستان است. اسفند و فروردین نیز به دلیل آبوهوای مطلوب، شلوغترین زمان بازدید از روستا هستند.
هزینه بازدید از روستای فهرج چقدر است؟
بازدید از خود روستا رایگان است؛ اما برای تفریحاتی مانند شترسواری، سافاری یا اقامت در اقامتگاهها باید هزینه جداگانه پرداخت کنید.
مهمترین سوغات و صنایع دستی فهرج چیست؟
قالیهای دستباف با نقوش کرمان و خراسان، محصولات ریسندگی و بافندگی، گونی و برزنت، همچنین محصولات کشاورزی و باغی از مهمترین سوغات فهرج هستند.
غذاهای محلی روستای فهرج کداماند؟
از غذاهای محلی فهرج میتوان به آش جو، آش ماش، انواع سوپهای محلی و دمنوشهایی مانند چای کوهی، آویشن، شاتره و خاکشیر اشاره کرد.
آیا فهرج برای کویرگردی مناسب است؟
بله، موقعیت کویری فهرج آن را به مکانی مناسب برای کمپینگ، کویرنوردی و تماشای آسمان شب تبدیل کرده است؛ البته رعایت نکات ایمنی و زیستمحیطی ضروری است.
مدتزمان پیشنهادی بازدید از فهرج چقدر است؟
برای بازدید تاریخی و فرهنگی، حداقل دو روز و برای کویرگردی و کمپینگ، یک روز اقامت پیشنهاد میشود.
